Luister naar de diensten

Diensten

  1. 27-10 10:00 DK ds A. van Nierop (Beverwijk)
  2. 03-11 10:00 MK pastor F. van der Louw
  3. 06-11 19:30 DK Dankdag, ds M. Visser
  4. 10-11 10:00 MK ds M. Visser, avondmaal
  5. 17-11 10:00 MK ds D. van Arkel (Castricum)

Kerkradio

U bent hier: Home - Onze kerk - Nieuws

Een bijbelse vraag aan het Noordzeekanaal

Op 1 november 1876 werd het Noordzeekanaal bij ons om de hoek officieel geopend door koning Willem III. Hij had het niet zelf gegraven, dat hadden de ontelbare gravers gedaan. Grotendeels met de hand, met scheppen, kruiwagens en kromme ruggen in weer en wind. Een tafereel dat doet denken aan een gedicht van Bertold Brecht, ‘Vragen van een lezende arbeider’:

 

Wie bouwde het zevenpoortige Thebe? 
In de boeken staan de namen van koningen.
Hebben de koningen de rotsblokken erheen gesleept? 
En het meermalen verwoeste Babylon –
Wie bouwde het zovele malen op? In welke huizen
Van het goudglanzende Lima woonden de bouwvakkers?

 

En zo gaat het gedicht nog een heel aantal regels door. Het eindigt met: ‘Zoveel verslagen, zovele vragen.’ Die vragen gaan over de kleine mensen, de harde werkers, de slachtoffers van de zogenaamde grootse daden van de machtigen. Wie waren dat? Wat waren hun namen, hun gezichten, hun verhalen?

 

Ik kom aan deze overpeinzingen, en aan deze vragen, via een roman van Conny Braam uit 2000, ‘De woede van Abraham’. Het speelt zich af in de jaren van de aanleg van het kanaal in het duingebied de Breesaap. De duinboer Nicolas Abraham, die een heel aantal jaren eerder met vrouw en dochter vanuit Rusland hierheen getrokken is, ziet het allemaal met wantrouwen gebeuren. Hij ziet de eindeloze stoeten arbeiders uit alle hoeken van het land met hun gezinnen aankomen, werken en creperen. Wat moet hij ermee aan?

Abraham raakt min of meer bevriend met de Haarlemse journalist Ezekiel Boerhaave, die de misstanden bij de arbeiders aan de kaak wil stellen. ‘Als niemand namens hen spreekt, zal ik het doen!’ roept Ezekiel op een gegeven moment uit, ‘…om met Multatuli te spreken.’

 

Dat ook deze tweede hoofdpersoon zo’n bijbelse naam heeft, doet bij mij een belletje rinkelen. De bijbelse Ezechiël is een profeet: de roepstem die het volk weer bij de kern terugbrengt, dat wil zeggen bij de menselijkheid en de medemenselijkheid. Wat is er allemaal gaande in het land? Waarom worden de armen vertrapt, waarom telt een mensenleven maar zo weinig? Precies de vragen die de journalist Ezekiel Boerhaave stelt. Hoewel het allemaal maar weinig uithaalt. Het kanaal komt er. Zonder enige vorm van zorg voor de gravers.

 

En hoe is het vandaag, in onze verzorgingsstaat anno 2015? Ik vraag me af: wie zijn de mensen die het in onze samenleving maar nauwelijks, of helemaal niet, redden? Wie zijn de mensen die in onze glanzende reclamecultuur geen geluk kunnen vinden? De economie trekt aan, zegt men. Maar hoevelen krijgen de eindjes nog steeds niet aan elkaar geknoopt? We gaan naar een participatiesamenleving, zegt men. Is dat hetzelfde als: je moet jezelf maar zien te redden? Hoevelen zitten er inmiddels volledig eenzaam thuis, met niemand om hen heen?

 

Zou het kunnen dat het de rol van de kerk is, om daar iets van te vinden, daar iets van te zeggen, daar iets aan te doen? Zoals Abraham, zoals Ezechiël? Daar denk ik vaak over na.

 

Marco Visser

  • Contact

    Postadres PKN Heemskerk
    Vrijburglaan 2
    1962 VA Heemskerk
  • In en rondom de kerk

    Trouwen? Dopen? Een Uitvaart?
  • Schrijf je in voor de nieuwsbrief